“Do” czy “Doing”?

Dzisiaj trochę gramatyki :) W przeciwieństwie do języka polskiego w języku angielskim liczba form czasownika jest mocno ograniczona i przez to łatwa do przyswojenia. Nie trzeba na przykład w ogóle martwić się formami koniugacji (np. pamiętałem, pamietałeś, pamiętała, pamiętaliśmy, pamiętaliście....) bo zwykle w danym czasie występuje tylko jedna, uniwersalna forma (np. remembered).  Za to pewną trudność wprowadza użycie form czasownika kiedy występuje on po innym czasowniku (np. „Pamiętaj wyprowadzić psa!”, „Zapomniałem zadzwonić”, „Doradził zaczekać”). W angielskim możliwe są tutaj dwie główne opcje: albo drugi czasownik jest w formie bezokolicznika (INFINITIVE) albo występuje w formie z końcówką „–ing” (GERUND). Po niektórych czasownikach zawsze występuje bezokolicznik i użycie formy z “-ing” jest błędne. Z drugą grupą czasowników jest dokładnie na odwrót – występuje po nich wyłącznie forma z “-ing”. Ostatnią grupę czasowników tworzą te, po których można stosować zarówno bezokolicznik jak i formę z “-ing”. Z tym, że tutaj sprawa się komplikuje ponieważ obie formy choć prawidłowe miewają różne znaczenie. Tym zajmiemy się dokładniej w kolejnej lekcji. Dzisiaj przyjrzymy się stosunkowo prostym przypadkom.

I. Czasownik + bezokolicznik (INFINITIVE)

Po tych czasownikach zawsze występuje bezokolicznik:

agree, bother, decide, fail, hope, manage, plan, pretend, promise, seem, tend oraz threaten.

Przykłady:

He agreed to do this for money – Zgodził się zrobić to za pieniądze

II. Czasownik + forma z "-ing" (GERUND)

Po tych czasownikach zawsze występuje forma z “-ing” i użycie po nich bezokolicznika (zwykle) byłoby błędem:

admit, consider, deny, dread, enjoy, finish, forgive, involve, miss, postpone, resist  oraz suggest.

Przykłady:

The principal of a Cork primary school denies stealing pupils' lunch cash‎.
Dyrektor szkoły podstawowej w Cork zaprzecza, że kradł pieniądze uczniów przeznaczone na lunch.

Tomasz is cheating and admitted doing so.

Tomasz oszukuje i przyznał się do tego

 

III. VERB + INFINITIVE OR GERUND

Trzecia grupa to czasowniki po których można uzyć obu ww. form czasownika.  Należą tu m.in.:

  begin, start, continue, cease  i intend    ,

po których obie formy są równouprawnione. 
Z kolei po advise, allow, permit, recommend można uzyc obu form, lecz jeśli nie jest wymieniona osoba, której dotyczy ten czasownik, poprawne jest wyłącznie użycie formy z “-ing”

Przykłady:

Mark continued to visit her.

oraz

Mark continued visiting her.

znaczą to samo:

Mark nadal ją odwiedzał.

Nieco inaczej jest w przypadku zdań z:

 advise, allow, permit oraz recommend:

Przykłady:

The agent advised me to apply for the mortgage immediately -

Agent doradził mi, żebym natychmiast ubiegał się o kredyt hipoteczny.

The agent advised applying for the mortgage immediately - Agent doradził, żeby natychmiast ubiegać się o kredyt hipoteczny.

Nigdy nie kupuj świni w sakwie

Na początek z życia wzięta anegdotka:

Sean kupił przez internet auto w Szkocji, cena była świetna jak na rocznik 2006, ale wkrótce okazało się że samochód był po wypadku, a silnik do wymiany. Kiedy sprawa wyszła na jaw usłyszał od mechanika (Antoniego) „D o n ’ t b u y a c a t i n a b a g”. Antoni, w dobrej wierze, chciał przekazać Seanowi wyssaną z mlekiem matki-Polki mądrość upiększoną metaforą o kupowaniu kota w worku. Sean, jak to Sean, tylko się uśmiechnął, bo wiadomo, że Antoni to złota rączka, a że czasem gada od rzeczy? („Ale jaki kot, do diaska”, myśłał Sean, wracając na piechotę do domu....)

Z jednej strony przysłowia są uniwersalne. Niektóre występują w różnych językach prawie w tym samym brzmieniu (np. „złe wieści szybko się rozchodzą”, „kuj żelazo póki gorące”) nierzadko pochodząc z tych samych łacińskich źródeł. Inne przysłowia używają różnych sformułowań (np. „gdzie kucharek sześć tam nie ma co jeść”) lub innych metafor żeby wyrazić to samo znaczenie (np. „z kim przystajesz taki się stajesz”)

Z dugiej strony metafora zawarta w przysłowiu wydaje się tak naturalna, że mówiąc po angielsku wiele osób próbuje ją dosłownie przetłumaczyć. Takie kalki są zwykle kompletnie niezrozumiałe dla Irlandczyków, względnie wprawią rozmówców w zdumienie, na przykład kot wprawił w zdumienie Seana, zresztą nie tyle sam kot, co wschodnioeuropejski pomysł sprzedaży kotów paczkowanych w worki.

Jeśli czujemy pokusę żeby błysnąć ludową mądrością – nie kalkujmy. Panie Antosiu - po angielsku nie kupuje się kota w worku tylko świnię, z tym, że ten worek to „poke” a nie „bag”...

Teraz Państwa zadaniem będzie dobranie w podobne pary przysłów wypisanych poniżej:


p class="MsoNormal" style="margin-left: 18pt; text-indent: -18pt;">Klucz:

.

.

.

.

.

.

.

.

1.D 2.E 3. J 4.B 5.N 6. L 7.K 8.L 9.O 10. M 11. A 12.G 13. F 14.C 15.H

Copyright © Polish School of English Limited 2006-2010

Mówią, że diabeł tkwi w spójnikach.

Ucząc od paru lat angielskiego w Dublinie zauważyłam, że dużą trudność sprawia nam użycie czasowników dotyczących mówienia. Speak, Talk, Say, Call – bo o nich głównie mowa - mają podobne znaczenie, ale ich użycie jest różne. To podobieństwo znaczeń jest zdradliwe podobnie jak zdradliwe jest kierowanie się logiką języka polskiego. Po polsku na przykład dzwonimy do Szczepana - ale w angielskim we call Steven („call to Steven” jest błędem dość istotnym, bo może oznaczać tyle co „wpaść do Szczepana”). Z drugiej strony po polsku słuchamy kogoś lub czegoś, ale w angielskim we listen to somebody or to something. Po polsku rozmawiamy z Tomkiem, po angielsku we talk to Tommy. Jakby tego było mało z czasownikiem "talk"często myli się czasownik „tell” (powiedzieć), a czasem też „say”. Te dwa ostatnie mają praktycznie takie samo znacznie ale - gramatycznie – nie można ich tak po prostu zamienić. Jak zwykle problem tkwi w spójnikach. Dla przykładu takie dwa zdania: „Powiedziała, że jest pijana” oraz „Powiedziała mi, że jest pijana”. Po angielsku poprawne będzie użycie dwóch różnych czasowników, odpowiednio: ”She said she was drunk” oraz ”She told me that she was drunk”.

A teraz zadanie dla Państwa: proszę dobrać zdania z lewej i prawej kolumny w pary. Pod ćwiczeniem znajdą Państwo tłumaczenia zwrotów z użyciem czasowników dotyczących mówienia. Powodzenia! Jedna para, zaznaczona na niebiesko, została już dobrana, jako przykład.

1. Tell me the truth. … 2. She is talking rubbish. 3. Kids are calling me names. 4. Little Jenny felt so shy 5. I hope you said “thank you” to the lady. 6. Can you tell me the time, please? 7. Can you call me on my mobile? 8. Can you speak up? 9. Stop shouting at me! 10. James is great at telling jokes. 11. You don’t have to whisper.

a) Don’t listen to her. b) I forgot my watch today. c) It was very nice of her to offer you a sweet. d) I am not deaf. e) I don’t want to go to school anymore. f) I need to know what really happened. g) He makes everybody laugh. h) I can barely hear you. i) There is nobody else in the room. j) There is something wrong with my landline. k) She didn’t open her mouth even once.

VOCABULARY:

tell the truth – mówić prawdę

tell lies – kłamać

tell a joke – opowiadać kawał

tell a story – opowiadać historię, bajkę

talk to somebody – rozmawiać z kimś

talk rubbish – gadać bez sensu, gadać bzdury

say “thank you” to somebody– podziękować komuś

say “hello” to somebody – pozdrowić kogoś

speak english – mówić po angielsku

speak fluently – mówić płynnie

speak up – mówić głośniej

shout at somebody – krzyczeć na kogoś

whisper – szeptać

call somebody names – przezywać kogoś

call somebody – zadzwonić do kogoś lub zawołać kogoś

ring somebody – zadzwonić do kogoś

give somebody a ring – zadzwonić do kogoś

give somebody a buzz – zadzwonić do kogoś

she said that… – powiedziała, że…

she told me that… – powiedziała mi, że…

she didn’t say a word – nie powiedziała ani słowa

she didn’t open her mouth – nie otworzyła ust (nic nie powiedziała)

= = = = = = = = = = = = == = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

Rozwiązanie:

1f, 2a, 3e, 4k, 5c, 6b, 7j , 8h, 9d, 10g, 11i

Tekst ukazał się w druku w "PG" w Dublinie dnia 3 Kwietnia 2008

Copyright © Polish School of English Limited 2006-2009

Na pogotowiu

Wizyta w irlandzkim pogotowiu może być dla nas zaskoczeniem. Po pierwsze może się zdarzyć, że w ogóle nie zobaczymy lekarza, ponieważ pomocą w większości lekkich obrażeń zajmują się wykwalifikowane pielęgniarki. Po drugie wypadki nie zagrażające życiu, choć często bolesne, czasem muszą czekać na swoją kolejkę kilka-kilkanaście godzin. Po trzecie za wizytę na pogotowiu się zwykle płaci. Jest więc nieco inaczej niż w Polsce ale mimo tego fachowo (choć z pewnością są też inne opinie). Poniżej dialog, w którym Tomek trafia na pogotowie ze zwichniętym nadgarstkiem. Najpierw kieruje się do rejestracji gdzie uiszcza opłatę, a po wyczekaniu kilku godzin w kolejce trafia na prześwietlenie i wizyta kończy się założeniem gipsu. Oczywiście życzę Państwu, żeby ta lekcja nigdy się nie musiała przydać.

At the reception Hospital receptionist: What is your name? Patient: Tomasz Złamaniec Hospital receptionist: Do you have a medical card or private insurance? Patient: No, I don’t I am afraid. Hospital receptionist: Your address, please? Patient: 17 Matinee Glen Lawn, Glasnevin, Dublin 11. Hospital receptionist: Do you want the receipt to be sent to your home address or can you pay now? Patient: I’ll pay now. Hospital receptionist: It’s sixty six Euros, please. Patient: Here you go. Hospital receptionist: Thank you Tomasz, please take a seat and wait until you are called in In the triage room Nurse: Hi Tomasz, I am Debbie, what brings you here? Patient: I think I’ve twisted my wrist. Nurse: Let me see…Oh, it is swollen, I’ll examine your wrist now. Tell me if there is pain (…) It seems the bone is broken, I am afraid, but we’ll make an X-ray to confirm. Please follow me to the X-ray room now. The Doctor will see you now. In the X-ray room Doctor: Hi Tomasz, there is a little crack in the radius, this is one of the bones in the lower part of your arm. We’ll put your arm in plaster now for two weeks. I’ll give you a prescription for some anti-inflammatory tablets that should ease the pain as well. But once your arm is in plaster, it should not ache any more.

VOCABULARY:
emergency - pogotowie
medical card - karta świadczeń medycznych
insurance - ubezpieczenie
prescription - recepta
to ache - boleć
to be called in - zostać wezwanym/zawołanym do środka
twisted wrist /ankle - zwichnięty nadgarstek / staw kostkowy
to examine - badać (w sensie medycznym)
triage room - gabinet wstępnej oceny stanu pacjenta
x-ray - rentgen
fracture - złamanie kości
anti-inflammatory - przeciwzapalny
pain killers - środki przeciwbólowe
radius - kość promienista
fibula - kość strzałkowa
(2 najczęściej łamane kości)
plaster - gips


Tekst ukazał się w druku w "PG" w Dublinie dnia 27 Marca 2008

Copyright © Polish School of English Limited 2006-2009

Awaria w domu

Wynajmując mieszkanie musimy być przygotowania na różne niemiłe niespodzianki. Na przykład wtedy gdy w końcu odmówi posłuszeństwa wiekowa pralka albo lodówka. Możemy też któregoś dnia zauważyć, że spod świeżo wymalowanej ściany niestety wychodzi grzyb. Gdy nadejdą pierwsze chłodne wieczory może się okazać, że ogrzewanie nie działa. W takich przypadkach trzeba skontaktować się z właścicielem mieszkania, który ma (wynikający z umowy wynajmu) obowiązek zająć się rozwiązaniem problemu i pokryć ewentualne koszty. Zdarza się, że właściciel nie zbyt poczuwa się do obowiązku, a nam jest trudno go po angielsku zmotywować. Poniżej Mirek załatwia problem popsutej pralki z właścicielką swojego mieszkania („landlady”). Pomocne zwroty zostały podkreślone.

Moira: Hi Mirek, how are you? Mirek: Hi Moira, I am fine thanks and you? Moira: Not too bad, thanks. Mirek: I’m ringing you because we have a problem with the washing machine. Moira: What happened? Mirek: Well, it’s leaking and it’s not spinning well. Moira: When did you notice that? Mirek: It hasn’t worked properly for last few days but it’s been really bad since last Friday. We can’t use it anymore or otherwise the whole kitchen is flooded. Moira: Well, it seems serious enough. Unfortunately, it’s not covered by the warranty anymore. I will call the manufacturer anyway and try to arrange for somebody to come and have a look at it. Mirek: That would be brilliant. I work nights so I’m home during the day if they want to send somebody. * * * Moira: Hi Mirek, how are things? Mirek: Hi Moira, a man has come to fix the washing machine. He says the drum is cracked which causes the leaking. On top of that, the filter was completely blocked. He has already cleaned it so the washing machine should spin ok now. He can also seal the drum but this will cost 100 euro including the call charge. I just wanted to make sure he can go ahead with that. Moira: Sure, that’s ok. Can you pay him and I’ll drop you a cheque during the week. Mirek: Sure, no problem.

Moira: Cześć Mirek, jak się masz? Mirek: Cześć Moira, w porządku a ty? Moira: Nie najgorzej, dziękuję. Mirek: Dzwonię bo mamy problem z pralką. Moira: Co się stało? Mirek: Przecieka i niezbyt dobrze wiruje. Moira: Kiedy to zauważyliście? Mirek: Już od kilku dni nie najlepiej działała ale od piątku jest fatalnie. Nie możemy jej używać bo zalewa kuchnię. Moira: Myślę, że to może być coś poważniejszego. Niestety pralka nie jest już na gwarancji. Ale i tak zadzwonię do producenta i spróbuję załatwić żeby ktoś przyszedł i rzucił na nią okiem. Mirek: Byłoby super. Ja pracuję nocami więc w ciągu dnia jestem w domu gdyby chcieli kogoś przysłać. *** Moira: Cześć Mirek, jak leci? Mirek: Cześć Moira. Przyszedł pan naprawić pralkę. Mówi, że bęben jest pęknięty co powoduje przeciekanie. Do tego, filtr był zupełnie zapchany. Już go wyczyścił więc pralka powinna dobrze wirować. Może też zalepić bęben, ale to będzie kosztować 100 euro włączając w to opłatę za dojazd. Chciałem tylko potwierdzić czy się na to zgadzasz. Moira: Oczywiście, w porządku. Możesz mu zapłacić, a ja podrzucę ci czek w ciągu tygodnia. Mirek: Pewnie, nie ma problemu.

Ogłoszenie: Kurs FCE - Rusza Kurs Przygotowujący Do Egzaminu FCE w Grudniu 2008

Tekst ukazał się w druku w "PG" w Dublinie dnia 5 Czerwca 2008

Copyright © Polish School of English Limited 2006-2009